اَهورامَزدا نامِ خدای یکتا در مزدیَسنا آیین زردشتی است. دیگرگویشهای این واژهٔ دینی، اهوره مزدا، هُرمُزد، هُرمَزد، هورمَزد و اَهُرمَزد و اورمزد هستند.

اهورامزدا واژه‌ای ترکیبی است و از اهورا و مزدا تشکیل شده‌است. در گاتاها گاهی اهورامزدا جدا از هم بکار رفته است¹. مزدا در بعضی بندهای گاتاها به معنی حافظه و به حافظه سپردن و به یاد داشتن است. این واژه در سانسکریت مَذِس، به معنی دانش و هوش می‌باشد. بنابراین وقتی که مزدا برای خدا به کار برده شده‌است از آن معنی هوشیار و آگاه و دانا برداشت کرده‌اند. اهورا نیز از ریشه به چم هستی و بودن سرچشمه گرفته است و اهورا بدین ترتیب به چم هستی بخش است پس اهورامزدا در مجموع به چم هستی بخشِ دانا است.

اهورامزدا آفریننده جهان است. مزدیسنان اهورا مزدا را می‌پرستند. اهورامزدا خالق و داور همهٔ چیزهای مادی و معنوی و نیز آفریننده روشنی و تاریکی و برقرار کننده نظم هستی (اشا) است²  و با اندیشیدن همه چیز را هستی بخشیده ‌است پس در واقع او از عدم می‌آفریند و با خود تنهاست. برای اهورا مزدا در هرمزد یشت، در حدود شصت صفتِ نیک آورده شده و به طور تقریبی همهٔ چیزهای خوب به وی منتسب شده‌است. همچنین او در مزدیسنا دارای شش صفتِ برجسته زیر است:

سپنتَه مَینیو به چم مقدس‌ترین روان، خشثره ویرنه بگویش امروزی شهریور به چم شهریار و پادشاهی که باید انتخاب و برگزیده شود، سپنتَه آرمیتی است به چم پارسایی مقدس. هورتات بگویش امروزی خورداد به چم جامعیت و رسایی و امرتات جاودانگی و بی مرگی است. او اشه یعنی راستی و درستی و قانون ایزدی و پاکی است. همچنین وهومَنَه است به چم خوب منش. این صفات در مزدیسنا به نامِ امشاسپندان خوانده می‌شوند و پایه های کمال در دین زرتشتی است برای رسیدن به روشنایی بی پایان.از این هفت امشاسپندان است که هفت شهر عشق و هفت آسمان و هفت خوان اسفندیار و هفت خوان رستم و هفت سین و هفت کشور و ... برداشت شده است.

بر اساسِ کتابِ بندهشن که در اواخر دوره ساسانیان نوشته شده، نیروی مخالفِ اهورامزدا و زایندهٔ بدی‌ها را اهریمن معرفی می‌کند.³ در کیش زرتشتی، اهریمن هیچگاه توانِ ذاتی برای مقابله با قدرتِ اهورا مزدا را ندارد و رقیبی برای او نیست بلکه اهریمن همان اندیشهٔ بد یا اَنگره مینیو است اما در باورِ زروانیان، اهریمن برادر و رقیبِ اهورا مزدا و پسر زروان⁴ و دارای هویتی جداگانه از اهورا مزدا است.

1. اوستا، یسنا ۲۸، بندِ یکم
2. به اوستا، یسنا ۴۴
3. بندهشن فصل اول
4. روایتِ اِزنیکِ ارمنی را دربارهٔ اسطوره آفرینش ببینید در شناخت اساطیر ایران، جان هینلز، لندن ۱۹۷۵

آفرین ، به آخرین ، شاهکارْ روی تو / توی اوج سادگی ، چه زیباست اندوه تو

وای که این واژه ها ، لالند در پیش تو / آه چه بد زخمیِ ، که فردا کیست ، هَماغوش تو

آه که این لعنتی ، این قرص های افسردگی / رنگ به رنگ ، دُز به دُز ، به باد داد آرامِ زندگی

شال م شالِ سرخ تو / موج ، موجِ موی تو / نرم ترین حادثه ، چه زیباست دُرِ روی تو

آفرین به آخرین ، شاهکارْ روی تو / توی اوج سادگی ، چه زیباست اندوه تو

کاوه آفاق

The Ways Band

----------------------------